Προβλήματα προστάτη στον σκύλο: Συμπτώματα, υπερπλασία, προστατίτιδα και αντιμετώπιση

Τα προβλήματα του προστάτη στον σκύλο εμφανίζονται κυρίως σε ενήλικους και ηλικιωμένους αρσενικούς σκύλους, ιδιαίτερα όταν δεν είναι στειρωμένοι. Ο προστάτης είναι ένας αδένας του αναπαραγωγικού συστήματος που βρίσκεται κοντά στην ουροδόχο κύστη και περιβάλλει τμήμα της ουρήθρας. Με την πάροδο της ηλικίας μπορεί να αυξηθεί σε μέγεθος ή να εμφανίσει διαφορετικές παθολογικές καταστάσεις.

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, η προστατίτιδα, οι προστατικές κύστες, τα αποστήματα και, σπανιότερα, οι νεοπλασίες αποτελούν διαφορετικά προβλήματα που μπορούν να επηρεάσουν τον προστάτη του σκύλου.

Τα συμπτώματα δεν είναι πάντοτε ίδια. Ένας σκύλος μπορεί να παρουσιάσει αίμα ή αιματηρό έκκριμα από την ουρήθρα, δυσκολία στην αφόδευση, αλλαγές στην ούρηση ή πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, η διόγκωση του προστάτη μπορεί να υπάρχει χωρίς ο κηδεμόνας να έχει αντιληφθεί κάποιο εμφανές πρόβλημα.

Για αυτό, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερης ηλικίας ακέραιους αρσενικούς σκύλους, η αξιολόγηση του προστάτη αποτελεί σημαντικό μέρος του κτηνιατρικού ελέγχου.

Τι είναι ο προστάτης στον σκύλο;

Ο προστάτης είναι ένας αδένας του αρσενικού γεννητικού συστήματος. Βρίσκεται στην περιοχή του αυχένα της ουροδόχου κύστης και περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας.

Η λειτουργία του συνδέεται με την αναπαραγωγή, καθώς παράγει προστατικό υγρό που αποτελεί μέρος του σπέρματος και συμβάλλει στη δημιουργία του κατάλληλου περιβάλλοντος για τα σπερματοζωάρια.

Η ανάπτυξη και λειτουργία του προστάτη επηρεάζεται από τις ανδρικές ορμόνες και ιδιαίτερα από τα ανδρογόνα. Αυτό εξηγεί γιατί ορισμένα προβλήματα του προστάτη είναι πολύ συχνότερα στους ακέραιους αρσενικούς σκύλους.

Με την ηλικία, ο προστάτης μπορεί να μεγαλώσει. Η αύξηση όμως του μεγέθους του δεν έχει πάντοτε την ίδια αιτία και για αυτό η διάγνωση έχει μεγάλη σημασία.

Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη στον σκύλο

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (BPH – Benign Prostatic Hyperplasia) είναι μία από τις συχνότερες παθήσεις του προστάτη στους μη στειρωμένους αρσενικούς σκύλους και η συχνότητά της αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία.

Πρόκειται για μία ορμονοεξαρτώμενη κατάσταση κατά την οποία ο προστατικός ιστός αυξάνεται, με αποτέλεσμα τη σταδιακή διόγκωση του αδένα.

Η λέξη «καλοήθης» είναι σημαντική. Η καλοήθης υπερπλασία δεν είναι καρκίνος.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Όσο ο προστάτης μεγαλώνει, μπορεί να ασκεί πίεση στους γύρω ιστούς και ιδιαίτερα στο ορθό, δημιουργώντας χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Σε αρκετούς σκύλους η BPH μπορεί αρχικά να είναι ασυμπτωματική και να διαπιστωθεί τυχαία κατά την κλινική εξέταση ή τον υπερηχογραφικό έλεγχο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της υπερπλασίας του προστάτη;

Ένα από τα συμπτώματα που συχνά κινητοποιούν τον κηδεμόνα είναι η παρουσία σταγόνων αίματος ή αιματηρού εκκρίματος από το πέος, ανεξάρτητα από την ούρηση.

Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί αίμα στα ούρα.

Καθώς ο διογκωμένος προστάτης μπορεί να πιέζει το ορθό, ο σκύλος ενδέχεται να δυσκολεύεται κατά την αφόδευση ή να καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθούν και αλλαγές στο σχήμα των κοπράνων λόγω της πίεσης.

Ανάλογα με την αιτία του προστατικού προβλήματος μπορεί να υπάρχουν επίσης διαταραχές στην ούρηση, δυσφορία ή πόνος.

Όμως είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι δεν παρουσιάζουν όλοι οι σκύλοι εμφανή συμπτώματα. Ένας ηλικιωμένος, μη στειρωμένος αρσενικός σκύλος μπορεί να έχει σημαντική υπερπλασία του προστάτη χωρίς ο κηδεμόνας να έχει παρατηρήσει κάτι ιδιαίτερο.

Προστατίτιδα στον σκύλο

Η προστατίτιδα είναι φλεγμονή του προστάτη και συχνά σχετίζεται με βακτηριακή λοίμωξη. Μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια και η κλινική εικόνα διαφέρει σημαντικά.

Η οξεία βακτηριακή προστατίτιδα μπορεί να προκαλέσει αρκετά έντονα συμπτώματα. Ο σκύλος μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, κατάπτωση, μειωμένη όρεξη, πόνο στην κοιλιακή ή πυελική περιοχή, δυσκολία στην ούρηση ή στην αφόδευση και γενικότερη κακουχία.

Η χρόνια προστατίτιδα μπορεί αντίθετα να έχει πολύ πιο ήπια εικόνα. Μερικές φορές συνδέεται με υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του ουροποιητικού, οι οποίες επανεμφανίζονται παρά τη θεραπεία.

Για αυτό η προστατίτιδα δεν πρέπει να συγχέεται με την απλή καλοήθη υπερπλασία. Η διάγνωση είναι απαραίτητη ώστε να καθοριστεί η κατάλληλη θεραπεία.

Κύστες και αποστήματα του προστάτη

Στον προστάτη μπορεί επίσης να αναπτυχθούν κύστες, ενώ μία λοίμωξη μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει στον σχηματισμό αποστήματος.

Οι κύστες ποικίλλουν σε μέγεθος και μπορεί να σχετίζονται με άλλες αλλοιώσεις του προστάτη. Μικρές κύστες μπορεί να αποτελέσουν τυχαίο υπερηχογραφικό εύρημα, ενώ μεγαλύτερες μπορούν να προκαλέσουν πίεση στους γύρω ιστούς και συμπτώματα.

Τα προστατικά αποστήματα αποτελούν σοβαρότερη κατάσταση, καθώς περιέχουν μολυσμένο υλικό και μπορεί να συνοδεύονται από έντονη φλεγμονή και γενικά συμπτώματα.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το μέγεθος, την αιτία, την κλινική κατάσταση του σκύλου και τα υπόλοιπα ευρήματα.

Καρκίνος του προστάτη στον σκύλο

Οι νεοπλασίες του προστάτη είναι πολύ λιγότερο συχνές από την καλοήθη υπερπλασία, αλλά πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στη διαφορική διάγνωση, ιδιαίτερα όταν τα κλινικά ή απεικονιστικά ευρήματα δεν είναι συμβατά με μία απλή BPH.

Μία νεοπλασία του προστάτη μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην ούρηση ή την αφόδευση, αίμα στα ούρα, πόνο και, σε προχωρημένες περιπτώσεις, γενικότερα συμπτώματα.

Σε ορισμένα περιστατικά μπορεί να εμφανιστεί πόνος ή δυσκολία στην κίνηση των πίσω άκρων, ιδιαίτερα εάν υπάρχει επέκταση της νόσου σε γειτονικούς ιστούς ή μεταστατική νόσος.

Είναι επομένως σημαντικό να μην θεωρούμε αυτομάτως ότι κάθε διογκωμένος προστάτης σε έναν ηλικιωμένο σκύλο οφείλεται στην ηλικία.

Ποια σημάδια πρέπει να προσέξει ο κηδεμόνας;

Ο κηδεμόνας ενός ενήλικου ή ηλικιωμένου αρσενικού σκύλου πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα την εμφάνιση αίματος ή εκκρίματος από το πέος, αλλαγές στην ούρηση, δυσκολία κατά την αφόδευση, πόνο ή αλλαγή στη γενικότερη συμπεριφορά του ζώου.

Επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις σε έναν αρσενικό σκύλο είναι επίσης ένα εύρημα που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Δεν περιμένουμε απαραίτητα να εμφανιστούν πολλά συμπτώματα μαζί. Ακόμη και λίγες σταγόνες αίματος από το πέος ενός μη στειρωμένου ενήλικου σκύλου αποτελούν λόγο για κτηνιατρικό έλεγχο.

Πώς γίνεται η διάγνωση των προβλημάτων του προστάτη;

Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και την πλήρη κλινική εξέταση.

Η δακτυλική εξέταση από το ορθό μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για το μέγεθος, τη συμμετρία, το περίγραμμα και, όπου είναι εφικτή η ψηλάφηση, την επώδυνη ή μη φύση του προστάτη.

Ιδιαίτερα χρήσιμος είναι ο υπερηχογραφικός έλεγχος. Με το υπερηχογράφημα μπορεί να αξιολογηθεί το μέγεθος και η μορφολογία του προστάτη, η ομοιογένεια του παρεγχύματος και η παρουσία κυστικών ή άλλων αλλοιώσεων.

Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστούν γενική αίματος, βιοχημικός έλεγχος, γενική και καλλιέργεια ούρων ή άλλες ειδικότερες εξετάσεις. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί κυτταρολογική ή ιστοπαθολογική διερεύνηση.

Δεν υπάρχει επομένως μία εξέταση που να απαντά σε όλες τις περιπτώσεις. Ο στόχος είναι να προσδιοριστεί γιατί έχει μεταβληθεί ο προστάτης και όχι απλώς να διαπιστωθεί ότι είναι διογκωμένος.

Ποιος είναι ο ρόλος της στείρωσης στην υπερπλασία του προστάτη;

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη στον σκύλο είναι ορμονοεξαρτώμενη. Για αυτό η στείρωση αποτελεί ιδιαίτερα αποτελεσματική αντιμετώπιση για έναν μη αναπαραγωγικό σκύλο με BPH.

Μετά τη στείρωση μειώνεται η ορμονική διέγερση του προστάτη και ακολουθεί σταδιακή υποστροφή του αδένα.

Για σκύλους που προορίζονται για αναπαραγωγή ή όταν η στείρωση δεν αποτελεί επιλογή, υπάρχουν φαρμακευτικές δυνατότητες για την αντιμετώπιση της BPH, οι οποίες χορηγούνται μετά από κτηνιατρική αξιολόγηση.

Πώς αντιμετωπίζεται η προστατίτιδα;

Στη βακτηριακή προστατίτιδα απαιτείται κατάλληλη αντιμικροβιακή θεραπεία, ιδανικά με βάση τα αποτελέσματα καλλιέργειας και αντιβιογράμματος όταν αυτά μπορούν να ληφθούν και να αξιοποιηθούν.

Η θεραπεία της προστατίτιδας παρουσιάζει ιδιαίτερες απαιτήσεις, καθώς δεν διεισδύουν όλα τα αντιμικροβιακά με τον ίδιο τρόπο στον προστατικό ιστό, ειδικά στη χρόνια μορφή.

Η διάρκεια της θεραπείας καθορίζεται από τον κτηνίατρο και δεν πρέπει να διακόπτεται επειδή απλώς ο σκύλος δείχνει καλύτερα.

Παράλληλα πρέπει να διερευνηθεί εάν συνυπάρχει καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, καθώς μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση και επιμονή του προβλήματος.

Υπάρχουν συμπληρώματα για τον προστάτη του σκύλου;

Υπάρχουν συμπληρώματα διατροφής που έχουν σχεδιαστεί για την υποστήριξη της φυσιολογικής λειτουργίας του προστάτη και του ουρογεννητικού συστήματος του αρσενικού σκύλου.

Αυτά μπορεί να χρησιμοποιούνται υποστηρικτικά σε επιλεγμένα περιστατικά και ανάλογα με τη σύνθεσή τους. Δεν πρέπει όμως να αντιμετωπίζονται ως υποκατάστατο της διάγνωσης ή της θεραπείας μιας προστατίτιδας, σημαντικής υπερπλασίας, αποστήματος ή νεοπλασίας.

Ιδιαίτερα όταν ένας σκύλος παρουσιάζει αίμα, δυσκολία στην ούρηση ή αφόδευση ή πόνο, δεν ξεκινάμε απλώς ένα συμπλήρωμα χωρίς να γνωρίζουμε την αιτία.

ProstaDol DOLFOS-συμπλήρωμα για την υποστήριξη της λειτουργείας του προστάτη

Μπορούμε να προλάβουμε τα προβλήματα του προστάτη;

Δεν μπορούν να προληφθούν όλες οι παθήσεις του προστάτη.

Η καλοήθης υπερπλασία συνδέεται στενά με την ηλικία και την ορμονική λειτουργία του ακέραιου αρσενικού σκύλου. Για αυτό η συζήτηση με τον κτηνίατρο σχετικά με τη στείρωση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, τη φυλή, την υγεία και το αν ο σκύλος χρησιμοποιείται για αναπαραγωγή.

Στους μεγαλύτερης ηλικίας μη στειρωμένους αρσενικούς σκύλους, ο τακτικός κτηνιατρικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση προστατικών μεταβολών πριν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα.

Πότε πρέπει να πάω τον σκύλο στον κτηνίατρο;

Ένας αρσενικός σκύλος χρειάζεται κτηνιατρική εξέταση όταν παρουσιάζει αίμα ή αιματηρό έκκριμα από το πέος, αίμα στα ούρα, δυσκολία στην ούρηση ή στην αφόδευση, πόνο, πυρετό, έντονη κατάπτωση ή επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις.

Ιδιαίτερα σε έναν ενήλικο ή ηλικιωμένο μη στειρωμένο αρσενικό σκύλο, ακόμη και ένα σχετικά ήπιο σύμπτωμα αξίζει να διερευνηθεί.

Η έγκαιρη εξέταση είναι σημαντική επειδή η καλοήθης υπερπλασία, η προστατίτιδα και οι υπόλοιπες παθήσεις του προστάτη δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.

Συχνές ερωτήσεις για τον προστάτη στον σκύλο

Σε ποια ηλικία εμφανίζονται προβλήματα προστάτη στον σκύλο;

Η πιθανότητα εμφάνισης καλοήθους υπερπλασίας αυξάνεται όσο μεγαλώνει ένας ακέραιος αρσενικός σκύλος. Ωστόσο, προστατικά προβλήματα μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικές ηλικίες ανάλογα με την αιτία.

Ποιο είναι το πιο συχνό πρόβλημα του προστάτη στον σκύλο;

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (BPH) είναι εξαιρετικά συχνή στους ενήλικους και ηλικιωμένους μη στειρωμένους αρσενικούς σκύλους.

Το αίμα από το πέος μπορεί να προέρχεται από τον προστάτη;

Ναι. Η παρουσία αιματηρού εκκρίματος μπορεί να σχετίζεται με προστατικό πρόβλημα, αλλά υπάρχουν και άλλες πιθανές αιτίες από το ουροποιητικό ή το γεννητικό σύστημα. Για αυτό χρειάζεται εξέταση και όχι διάγνωση μόνο από το σύμπτωμα.

Η υπερπλασία του προστάτη είναι καρκίνος;

Όχι. Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη δεν είναι καρκίνος. Πρόκειται για διαφορετική, ορμονοεξαρτώμενη κατάσταση.

Η στείρωση μικραίνει τον προστάτη;

Σε έναν ακέραιο αρσενικό σκύλο με καλοήθη υπερπλασία, η στείρωση οδηγεί σε σταδιακή ατροφία του προστατικού ιστού και μείωση του μεγέθους του αδένα.

Μπορεί ένας στειρωμένος σκύλος να έχει πρόβλημα στον προστάτη;

Ναι. Η στείρωση μειώνει σημαντικά το πρόβλημα της καλοήθους υπερπλασίας, αλλά δεν αποκλείει όλες τις παθήσεις του προστάτη.

Η δυσκολία στην αφόδευση μπορεί να οφείλεται στον προστάτη;

Ναι. Ένας σημαντικά διογκωμένος προστάτης μπορεί να πιέζει το ορθό και να δυσκολεύει την αποβολή των κοπράνων.

Χρειάζεται υπέρηχο ένας σκύλος με διογκωμένο προστάτη;

Ο υπερηχογραφικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος στην αξιολόγηση του προστάτη, καθώς παρέχει πληροφορίες όχι μόνο για το μέγεθος αλλά και για τη δομή του αδένα και πιθανές εσωτερικές αλλοιώσεις.

Η συμβουλή της κτηνιάτρου

Τα προβλήματα του προστάτη στον σκύλο δεν πρέπει να θεωρούνται απλώς μία φυσιολογική συνέπεια της ηλικίας. Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι εξαιρετικά συχνή στους ενήλικους και ηλικιωμένους ακέραιους αρσενικούς σκύλους και συνδέεται άμεσα με την ορμονική λειτουργία.

Η στείρωση των αρσενικών σκύλων είναι απαραίτητη και αποτελεί σημαντικό μέτρο για την υγεία και την προστασία του προστάτη. Με τη στείρωση παύει η συνεχής ορμονική επίδραση που οδηγεί στην ανάπτυξη της καλοήθους υπερπλασίας, ενώ όταν αυτή έχει ήδη εμφανιστεί, η στείρωση οδηγεί σε σταδιακή ατροφία και μείωση του μεγέθους του προστάτη.

Ως κτηνίατρος, θεωρώ σημαντικό να ενημερώνονται οι κηδεμόνες εγκαίρως για τη σημασία της στείρωσης του αρσενικού σκύλου και να μην περιμένουν να εμφανιστούν πρώτα συμπτώματα από τον προστάτη για να την εξετάσουν ως επιλογή.

Παράλληλα, η παρουσία αίματος από το πέος, δυσκολίας στην αφόδευση ή την ούρηση, πόνου ή επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων χρειάζεται πάντοτε κτηνιατρική διερεύνηση. 

Η πρόληψη, η έγκαιρη κτηνιατρική εξέταση και η σωστή ενημέρωση του κηδεμόνα είναι για μένα εξίσου σημαντικές με τη θεραπεία ενός προβλήματος όταν αυτό έχει ήδη εμφανιστεί.

Διάβασε και άλλα άρθρα της κτηνιάτρου μας εδώ

Διαβάστε ξένη αρθρογραφία εδώ

και εδώ.

✍️ Το άρθρο γράφτηκε από την
Δέσποινα Παπαχρόνη, Κτηνίατρο (DVM)

Κάθε ζώο αξίζει φροντίδα βασισμένη στη γνώση και όχι στην τύχη.